Bu gün: 20 İyul 2008, Bazar

 

 
 
 

 

Azad Qarabağ - 12-ci səhifə

Nifrətlə qarşılanan sevgi

Mahatma Qandini müstəqil Hindistanın atası adlandırırdılar. O, ahıl yaşında Avropa geyimlərindən imtina etdi və milli paltar geyməyə başladı. Ölkənin dövlət adamları bu günə qədər onun qoyub getdiyi bu ənənəyə sadiqdirlər.

Bu gün Hindistanda onun adı müqəddəslərlə bir sırada çəkilir, eyni dərəcədə ehtiramla yad olunur. Millətin mənəvi atası Mahatma Qandi bütün həyatı boyu ölkəsini didib-parçalayan dini barışmazlığa, zorakılığa qarşı mübarizə apardı, lakin ahıl yaşında elə zorakılığın qurbanı oldu.

“Millət atasi”na əl qaldırmış qatil həyatını Ambala şəhər həbsxanasında, dar ağacında başa vurdu.

 


Bu şəxsiyyət istənilən şəkildə zoru rədd edirdi. O, 30 ildən artiq bir dövr ərzində öz fəlsəfəsini təbliğ etdi və nəhayət, bütün dünyaya qeyri-zorakı üsullarla mübarizənin üstünlüyünü sübuta yetirdi. Mahatma Qandinin bu mübarizəsinin nəticəsi olaraq Hindistan dinc mübarizə yolu ilə azadlığa çıxdı. Lakin bu hələ hər şeyin başlanğıcı idi, daha kəskin mübarizə qabaqda idi. Dərhal müxtəlif dini qruplaşmalar hökumətə təsir etmək, nüfuz sahibi olmaq uğrunda mübarizəyə başladılar. Müxtəlif dini konfessiyalar hökuməti öz xəttinə tabe etdirməyə çalışırdı.

1947-ci il Qandi üçün həm də acı təəssüratlar ili oldu. O, yenə də zorun mənasız olduğunu sübut etməyə çalışır, lakin heç kəs onu eşitmək istəmirdi. 1948-ci ilin yanvar ayında Mahatma Qandı milli və dini qarşıdurmaları dayandırmaq üçün son tədbirlərdən birinə əl atır-aclıq elan edir. O, bu yolla insanları dayanıb düşünməyə məcbur etmək istəyirdi. Qandi öz hərəkətini belə izah edirdi: “Ölüm mənim üçün xilas yolu olardı. Hindistanın özünüməhvinə əlacsız, gücsüz şahid qismində qalmaqdansa, ölüm yaxşıdır.”

Qandinin özünüqurban aksiyası cəmiyyətə lazımi təsirini göstərdi. Dini qruplaşmaların liderləri kompromislərə getməyə razılaşdılar. Mahatma (“müdrik insan”) aclıq aksiyasına başlayandan bir neçə gün sonra onlar birgə bəyanatla çıxış etdilər: ”Biz bildiririk ki, müsəlmanların həyatını, mülkiyyətini və dini əqidəsini müdafiə edəcək, Dehlidə dini zəmində baş vermiş hadisələrin bir daha təkrarlanmasına yol verməyəcəyik.”

Qandi bu nəticədən razı qalaraq, aclığı dayandırdı. Lakin ölkədə siyasi sabitlik, mütənasiblik uzun sürmədi. Tezliklə yeni müstəqil dövlətin liderinə qarşı geniş hərəkat başlandı. İnduizmin davavar tərəfdarları Qandini onların dini hüquqlarını məhdudlaşdırmaqda ittiham edirdilər. Onlar qəzəblə soruşurdular: Nə üçün bu həqiqətpərəst lider Pakistanda yaşayan hindlilərin zora məruz qalmasını qətiyyətlə pisləmir? Onlar Pakistana qarşı silahlı müdaxilə tələb edir, lakin başa düşürdülər ki, Qandi sağ qaldıqda, bu mümkün deyil. Deməli, onu yalnız silah gücünə öz fikrindən daşındırmaq olardı. Mahatma Qandinin həyatına ilk sui-qəsd cəhdi onun aclıq aksiyasını dayandırmasından 2 gün sonra, 1948-ci il yanvarın 20-də baş verdi. Ölkənin lideri Dehlidə öz evinin məhəccərindən din adamlarına müraciət edirdi. Bu vaxt Pəncabdan gəlmiş Madanlal adında bir qaçqın əldəqayırma bombanı ona atdı. Qurğu Qandinin bir neçə addımlığında partladı, xoşbəxtlikdən heç kəsə ziyan dəymədi.

Hindistan hökuməti bu hadisədən sonra bir sıra tədbirlər həyata keçirdi, eyni zamanda Mahatma Qandinin şəxsi mühafizəsinin gücləndirilməsini təkidlə tələb etdi. Lakin o, heç bir halda əlavə təhlükəsizlik tədbirlərinin görülməsinə razılıq vermir, başqalarının onun xidmətində dayanmasını qəbul etmirdi. Müdrik insan ona edilən təkliflərə eyni cavabı verirdi: “Əgər mənim bəxtimə bir dəlinin atacağı güllədən öləcəyim yazılıbsa, mən bu ölümü təbəssümlə qarşılayacağam. Allah mənim ürəyimdə və dilimdə olmalıdır. Və mənə söz verin ki, bu baş verən zaman mənim üçün bir damla belə göz yaşı tökməyəcəksiniz. ”

1948-ci il yanvarın 30-da Qandi səhər tezdən yataqdan qalxdı və dərhal konstitusiya layihəsi üzərində işləməyə başladı. Bu layihə konqresə təqdim olunmalı idi. Bütün gününü həmkarları ilə birlikdə ölkənin gələcək əsas qanununun müzakirəsinə həsr etdi. Qandi axşam duasının vaxtı çatanda qardaşı qızının müşayiətilə evinin qarşısındakı çəmənliyə düşdü. Həmişə olduğu kimi, izdiham onu salamlamaq üçün yığışmışdı, bu dəfə də “millət atası”nı hərarətlə qarşıladılar. Onun təliminin tərəfdarları, sadə adamlar hər tərəfdən liderlərini əhatəyə aldılar, qədim adətə görə ona yaxınlaşmağa, əllərini ayaqlarına vurmağa çalışırdılar.    

Yaranmış qarışıqlıqdan istifadə edən bir nəfər kənar şəxs Qandiyə yaxınlaşdı və... tapançasını çıxarıb üç dəfə atəş açdı. İki güllə Qandinin əziyyətlərdən üzülmüş bədənini dəlib keçdi, üçüncü güllə isə ağ ciyərində ilişib qaldı. Qoca mütəfəkkir “Şükürlər olsun Allaha” kəlmələrini pıçıldadı və sifətində təbəssüm ifadəsi ilə gözlərini yumdu. Bu qətli törədən Naturam Qodse adlı bir şəxs idi. O, ekstremist cərəyanın nümayəndəsi, əyalət qəzetlərindən birinin naşiri və redaktoru idi.

 Hakimiyyət orqanları tezliklə müəyyən etdilər ki, qatil təkbaşına fəaliyyət göstərməyib. Hökumət əleyhinə geniş sui-qəsd şəbəkəsinin üstü açıldı. Səkkiz adam məhkəmə qarşısında dayandı. Onların hər birinin günahı sübuta yetirildi. Onlardan ikisinə ölüm hökmü çıxarıldı və 1949-cu il noyabrın 15-də asıldılar. Digərləri isə uzun müddətli həbs cəzasına məhkum edildilər.

On minlərlə hindli mənəvi liderlərini son mənzilə yola salırdı.


Əsirlərə qarşı cinayətlər

Ermənistan əsirlərə qarşı xüsusi qəddarlıqla davranır və bununla müharibə qurbanlarının müdafiəsinə dair Cenevrə Konvensiyasını kobud şəkildə pozur:

1. Ermənistanın Xarici Işlər Nazirliyinin 1994-cü il fevralın 16-da yaydığı məlumatda göstərilirdi ki, güya səkkiz azərbaycanlı hərbi əsir qaçmağa cəhd edərkən öldürülmüşdür. Həmin il martın 23-də Azərbaycan tərəfinin tələbi ilə Beynəlxalq Qırmızı Xaç Komitəsi 10 azərbaycanlı hərbi əsirin meyidlərini Bakıya gətirdilər. Keçirilən məhkəmə-tibbi ekspertizanın nəticələri göstərdi ki, 8 meyidin gicgah nahiyəsində güllə yarası var və həmin şəxslər yaxın məsafədən açılan atəşlə öldürülmüşlər. Meyidlərdən birinin qaraciyəri, dalağı və ürəyi yox idi. Digər meyidlərin qulaqları kəsilmişdi. Başqa meyidin bir neçə qabırğası, döş sümüyü sındırılmışdı. Bu ekspertizanın nəticələri beynəlxalq ekspertlər tərəfindən də təsdiq olunmuşdur. Beynəlxalq Hüquq və Sosial Tibb Akademiyasının, ”Həkimlər insan haqları uğrunda” İngiltərə təşkilatının üzvü professor Derek Paunderin də bitərəf ekspert rəyində bildirilir ki, altı azərbaycanlı hərbi əsirin eyni silahdan, yaxın məsafədən öldürülməsi şübhə doğurmur və “qaçmağa cəhd göstərərkən öldürülmələri” ilə bağlı hər hansı versiya istisna edilir.

2. Erməni əsirliyindən qayıtmış Arzu Əmrəliyeva (hazırda Gəncə şəhərində Pedaqoji institutun yataqxanasında yaşayır) bildirir ki, 1993-cü il aprelin 18-də girov götürdükləri 30 azərbaycanlıdan 19 nəfəri, o cümlədən, onun əri, anası, bacısı, qaynanası, baldızı, dayısı arvadını dərhal yerində öldürdülər.

3. Bakı şəhəri, Rüstəmov küçəsi, 51-ci ünvanda yaşayan keşmiş əsir Həsən Məcid oğlu Hüseynov bildirir ki, 1993-cü il oktyabrın 23-də Horadiz qəsəbəsi yaxınlığında tutulmuş girovlardan ermənilər 26 nəfərini güllələdilər.

4. Kəlbəcərin Başlıbel kəndinin sakini Binnət Abdulla oğlu Əhmədov (hazırda Gəncə şəhərində pedaqoji institutun yataqxanasında yaşayır) Kəlbəcər rayonu işğal olunarkən erməni hərbçilərinin dinc sakinləri necə güllələdiklərinin, 10 nəfərin öldürülməsinin şahidi olmuşdur.

İlqar Mehdi

geri yuxarı irəli çap_etmək... email_kimi_göndərmək... 1 ... 11 12 13 ... 16

Sənədin sonuncu korrektə tarixi: 25/2/2006 - 15:17:22
Bütün materiallar Azad Qarabağ WEB saytına məxsusdur və istinad vacibdir.

Powered by TusiSoft© 2004, 2007 TSW_3.0.2

Sorğunun yerinə yetirilmə müddəti (mk.san.):0.027599